Translate

vrijdag 1 maart 2013

Leerstijlen onbetrouwbaar...

De psycholoog Bertram R. Forer gaf psychologiestudenten een persoonlijkheidstest. Ze vulden de vragenlijst in. Forer deed niets met de antwoorden en gaf zijn studenten allemaal exact dezelfde tekst met een beschrijving van hun persoonlijkheid. Deze tekst luidde ongeveer als volgt:
 

Je hebt er een grote behoefte aan dat anderen je aardig vinden. Naar buiten toe heb je jezelf goed onder controle, maar innerlijk ben je soms onzeker, en dan twijfel je of je wel de juiste beslissing hebt genomen. Je hebt nog veel onbenutte mogelijkheden. Je bent kritisch ingesteld - ook op jezelf - en je neemt niet zomaar iets van anderen aan. Hoewel je een paar persoonlijke zwakheden hebt, slaag je er aardig in die te compenseren. Soms ga je graag met mensen om, maar op andere tijden ben je meer in jezelf gekeerd. Dat komt omdat jij van afwisseling houdt en je vindt het vervelend om met beperkingen te maken te hebben. Ten slotte, je geeft je niet zomaar bloot, want je hebt gemerkt dat het onverstandig is als je dat te vaak doet. Voor vrienden daarentegen sta je open.
 
Hij vroeg zijn studenten de tekst te lezen en aan te geven met een cijfer van 0 tot 5, in hoeverre de student zichzelf herkende in de tekst, 5 voor ‘excellent assessment’ en 4 voor ‘goed assessment’. Het gemiddelde in de groep lag op 4,26. De test is honderden keren herhaald met psychologiestudenten en het gemiddelde lag steeds op 4,2. Forer had ontdekt dat mensen de neiging hebben om vage en algemeen geformuleerd teksten over hun persoonlijkheid te accepteren en ze zelfs als unieke persoonlijke eigenschappen te zien (Pijl, 2004).
Het Forer-effect wordt soms ook wel het Barnum-effect genoemd. Barnum was een circusbaas, die een meester was in het bedenken van nietszeggende teksten, die echter wel op bijna iedereen van toepassing zijn. Een mooi voorbeeld van dit effect zijn de horoscopen uit het ochtendblad. Helaas moeten we ook vaststellen dat veel persoonlijkheidstesten dit niveau wetenschappelijk gezien niet veel ontstijgen. Uit onderzoek blijkt dat de betrouwbaarheid (herhaalbaarheid bij verschillende metingen) en validiteit (meten de vragen wat er gemeten moeten worden) van bijvoorbeeld het Enneagram volstrekt onvoldoende is. De persoonlijkheidstypen die uit deze tests rollen, zijn eerder een soort amateurpsychologie dan wetenschappelijk gefundeerde persoonlijkheidsbeschrijvingen. Het taalgebruik in de vele tientallen boeken die over het Enneagram verschenen zijn, is zonder uitzondering zeer wollig en voor meerdere interpretatie vatbaar. Het maakt mensen het wel heel gemakkelijk om zich in -sociaal of binnen de organisatie gewenste- types te herkennen: het Barnum-effect dus. Bestel hier het onderzoek van Patrick Vermeren.
 
Een mogelijk verrassender conclusie is dat het gebrek aan betrouwbaarheid en validiteit ook geldt voor de zeer populaire MBTI-test. Vrijwel geen enkele zichzelf respecterende wetenschappelijk psycholoog maakt nog gebruik van dit model zie 1, 2. Het model is gebaseerd op een nooit wetenschappelijk geverifieerde persoonlijkheidstheorie van Carl Jung en in de literatuur moet vooral de indeling in de 16 persoonlijkstypen (ISTJ, ESTJ etc.) het ontgelden. Er is echter wel veel vraag naar. En in een commerciƫle omgeving creƫert dat een rijk geschakeerd aanbod aan testaanbieders. (Bron)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten